Mu adındaki sevimli inek, köyün kenarındaki en sevdiği çayırda huzurla otluyordu.Güneş parlıyor, hava tertemizdi; Mu da sakin sakin geviş getiriyor, dünyayla hiçbir derdi yokmuş gibi görünüyordu.

 

Derken, bulutların arasından sızan yaramaz bir güneş ışığı, tam da… Elif’in çiçek bahçesine vurdu.

 

Mu başını kaldırdı.İki kez göz kırptı. Sonra bir kez daha.

 

“Muuu… oradan ne güzel kokular geliyor!” diye mırıldandı merakla.

Elif’in bahçesi bütün köyde ünlüydü: laleler, papatyalar, sümbüller… gökkuşağı gibi renk renk çiçekler. Ve Mu… çiçekleri çok severdi. Belki biraz fazla severdi.

 

Yavaş yavaş, sessiz adımlarla bahçeye doğru ilerlemeye başladı.

 

Ama Elif, Mu’nun ne kadar iştahlı olduğunu çok iyi biliyordu. Bu yüzden özel bir çit yapmıştı: ne can acıtıyor, ne korkutuyor… sadece kibarca uyarıyordu:

“Mu, buraya girme! Çiçekler huzurla büyümeli!”

 

Çitin küçük bir sırrı vardı: Mu ıslak burnuyla tellere dokunduğunda, bir ışık yanıyor ve minik bir bip sesi duyuluyordu. Sanki “piu!” diyen arkadaşça bir uyarı.

 

Mu hemen duruyordu: “Muuu? Bu da ne?”

 

Ne acıtıyordu, ne korkutuyordu. Sadece dikkat etmesi gerektiğini söylüyordu.

 

Günler geçtikçe Mu, Elif’in bahçesine saygı duymayı öğrendi. Elif de anladı ki bazen güzel şeyleri korumak için biraz bilim ve biraz hayal gücü yeterliydi.

 

Bahçe güvendeydi. Mu çayırında mutlu mutlu otluyor, çiçekler de sakince büyüyordu.

 

Bir gün Elif’in aklına bir fikir geldi:

“Madem böyle bir bahçe bekçisi yaptım… neden çocuklara da öğretmeyeyim?”

 

Meraklı birkaç arkadaşını çağırdı ve hepsine devreyi gösterdi: batarya, ışık, buzzer, kablolar ve… bütün işi mümkün kılan o küçük transistör.

 

Çocuklar hayranlıkla dinlerken Elif gülümsedi:

“Bu sihir değil. Bilim! Ve birlikte yapabiliriz.”

 

 

Büyük bir devre kartı çıkardı ve adım adım anlatmaya başladı:

“Bugün siz bahçenin mühendisleri olacaksınız. Kendi bekçinizi yapacaksınız — tıpkı benimki gibi.”

 

Mu da merakla yaklaştı. Bu kez çiçekler için değil… çocuklar için.

“Muuu… ne yapıyorsunuz orada?”

 

Ve böylece macera başladı: LED, buzzer ve bataryayla yapılan basit bir deney… ama arkasında kocaman bir hikâye vardı.

 

Deneye başlamadan önce, hep birlikte kendi besteledikleri şarkıyı dinlediler. Bu şarkı onları hem neşelendirdi hem de “Bahçenin Bekçisi”ni yapmaya hazırladı.

 

 

Artık şarkımızla ısındığımıza göre, sıra çalışmaya geldi. Şimdi Bahçenin Koruyucusu deneyimiz için hangi malzemelere ihtiyacımız olduğuna birlikte bakalım.

 

Bahçenin Koruyucusu için gerekli malzemeler

 

“Bahçenin Koruyucusu” projesini kurmaya başlamadan önce, kullanacağımız tüm malzemeleri hazırlamamız çok önemlidir. Başta iyi bir organizasyon yapmak, çocukların her adımı daha rahat takip etmesini, ne yaptıklarını anlamasını ve dikkatlerini deneyin uygulamalı kısmına vermesini sağlar. Aşağıda, Bahçenin Koruyucusu devresini kurmak için gereken malzemelerin tam listesini bulabilirsiniz:

 

• Yaklaşık 17 × 17 cm boyutunda ekstrüde strafor tabaka

• Yaklaşık 9 × 9 cm boyutunda yapay çim parçası

• Bileşenlerin yerleşimini gösteren, A4 kâğıda basılmış proje şeması

• Küçük boy bir breadboard

• NPN transistör (BC547 tipi)

• Kırmızı LED

• İki adet direnç:

  • 330 Ω (turuncu – turuncu – kahverengi – altın)

  • 5,6 kΩ (yeşil – mavi – kırmızı – altın)

• Bir buzzer

• 9V pil yuvası

• Bir adet 9V pil

• Bahçe çitinin etrafını dolaşacak kadar uzun, iki adet yalıtımsız bakır tel

• Breadboard ile uyumlu konnektörlü iki bağlantı kablosu

• Yaklaşık 7 cm uzunluğunda, şiş çubuğundan kesilmiş dört parça

• Makas

• Çift taraflı bant

• Kablo kesmek için bir pense

• Kâğıt için uygun yapıştırıcı

• Ön tarafına küçük bir metal parça takılmış plastik bir hayvan figürü

 

 

Tüm malzemeleri hazırladıktan sonra, deneyin nasıl ilerlediğini gösteren videoyu izlemeniz önerilir. Videoda her aşama adım adım açıklanır; böylece projeyi çocuklarla birlikte güvenle ve özgüvenle kurabilirsiniz.

 

 

 

 

Bahçenin Koruyucusu nasıl yapılır — adım adım

 

Videodaki aşamaları izledikten ve deneyin nasıl işlediğini anladıktan sonra, artık Bahçenin Koruyucusu’nu gerçekten kurmaya başlayabiliriz. Şimdi, tabanı hazırlamaktan elektrik bağlantılarına kadar her adımı birlikte takip edeceğiz. Böylece Koruyucumuz yavaş yavaş ortaya çıkacak.

 

Bu projede önce elektrik devresini kuruyoruz; çünkü devre, sistemin kalbi gibidir. LED’i yakar, buzzer’ı öttürür ve çit dokunulduğunda hemen tepki verir. Bu yüzden her parçayı doğru yere yerleştirmek çok önemlidir. Aşağıda her adımın çocuklar için sade ve anlaşılır açıklamasını bulacaksınız.

 

Adım 1 – BC547 transistörünü yerleştirme

Şimdi devremizin ilk parçasını yerine koyuyoruz. BC547 transistörünü alıp breadboard’un alt kısmına yerleştiriyoruz.

Transistörün üç tane küçük bacakçığı var. Bu bacakçıkların her biri farklı bir sıraya gelmeli. Eğer hepsi aynı sıraya denk gelirse, devre karışır ve çalışmaz.

Bu yüzden bacakçıkları nazikçe açıp, her birini kendi küçük yuvasına oturtuyoruz.

 

Adım 2 – 5,6 kΩ’luk direncin transistöre bağlanması Şimdi 5,6 kΩ’luk direncimizi (yeşil – mavi – kırmızı – altın) alıyoruz. Bu direncin bir ucunu transistörün ortadaki bacakçığına bağlıyoruz. Diğer ucunu ise breadboard’un alt kısmındaki en sağdaki deliğe takıyoruz. Birazdan bahçe çitinden gelen tel de buraya bağlanacak.

 

 

Adım 3 – Kırmızı LED’in yerleştirilmesi LED’imizi breadboard’un üst kısmına yerleştiriyoruz. LED’in iki küçük bacakçığı var ve her bacakçık farklı bir sıraya gelmeli.

 

Unutmayalım:

• Uzun bacakçık = artı (anot)

• Kısa bacakçık = eksi (katot)

 

LED’in kısa bacakçığını, transistörün en sağdaki bacakçığıyla aynı hizaya getirmek daha iyi olur.

 

Adım 4 – 330 Ω’luk direncin LED ile bağlanması 330 Ω’luk direnci (turuncu – turuncu – kahverengi – altın) alıyoruz. Direncin bir ucunu LED’in uzun bacakçığına bağlıyoruz. Diğer ucunu breadboard’un üst kısmındaki en soldaki deliğe takıyoruz.

 

Adım 5 – LED ile transistörün bağlanması Kısa bir bağlantı kablosu alıyoruz. LED’in kısa bacakçığını, transistörün sağdaki bacakçığına bağlıyoruz. Böylece LED ile transistör arasında küçük bir yol yapmış oluyoruz.

 

Adım 6 – Emitörün eksiye bağlanması Transistörün en soldaki bacakçığını, breadboard’un alt kısmındaki en soldaki deliğe bağlıyoruz. Bu, devremizin eksi hattı olacak.

 

Adım 7 – Buzzer’ın kırmızı kablosunun bağlanması Şimdi buzzer’ı bağlıyoruz. Buzzer’ın kırmızı kablosunu, LED’e bağlı olan direncin diğer ucunun bulunduğu bölgeye takıyoruz.

 

 

Adım 8 – Buzzer’ın siyah kablosunun bağlanması Buzzer’ın siyah kablosunu, LED’in kısa bacakçığıyla aynı bölgeye bağlıyoruz.

 

Adım 9 – 9V pil yuvasının kırmızı kablosu Pil yuvasının kırmızı kablosunu, buzzer’ın kırmızı kablosunun bağlı olduğu yere takıyoruz.

 

Adım 10 – 9V pil yuvasının siyah kablosu Pil yuvasının siyah kablosunu, transistörün en soldaki bacakçığının bağlı olduğu yere takıyoruz.

 

 

Adım 11 – Bahçe telinin bağlanması (1. tel) Soyulmuş uçlu tellerden birini alıyoruz. Bu teli breadboard’un alt kısmındaki en sağdaki deliğe bağlıyoruz.

 

 

 

Adım 12 – Bahçe telinin bağlanması (2. tel) İkinci teli alıyoruz. Bu teli buzzer’ın kırmızı kablosunun bağlı olduğu yere takıyoruz.

Adım 14 – Devrenin test edilmesi adımı atlıyoruz… çünkü gizemli şeyler her zaman 13’te olur. Şimdi iki serbest teli birbirine dokundurun.

 

Eğer her şey doğru bağlandıysa:

• LED yanar

• Buzzer öter

Tebrikler! Devremiz çalışıyor.

 

Adım 15 – Çitin yapılması Devremiz hazır olduğuna göre şimdi çitimizi yapıyoruz. Önce çit planını (A4) yazdırıyoruz ve çizgilerden dikkatlice kesiyoruz. Kestiğimiz planı, kağıt yapıştırıcısı kullanarak straforun üzerine yapıştırıyoruz. Böylece hayvanlarımız için sağlam bir oyun alanı oluşuyor.

 

 

 

Adım 16 – Direklerin yerleştirilmesi  Plan üzerindeki işaretlere göre dört direği yerleştiriyoruz. Bazı direklerin ucu sivri olmayabilir. Bu durumda önce sivri uçlu bir direkle delik açıyoruz, sonra onu çıkarıp küt uçlu direği aynı deliğe yerleştiriyoruz.

 

Direklerin sabit kalması için biraz yapıştırıcı kullanmak iyi olur.

 

Adım 17 – Tellerin direklere sarılması Şimdi çit tellerini direklere sarıyoruz.

 

Her direkte:

• Altta siyah bir bölge

• Üstte ise siyah–kırmızı–siyah üçlü bir işaret vardır.

 

Bu işaretler bize tellerin nereye sarılacağını gösterir:

• Birinci tel, kırmızı çizginin altındaki siyah bölgeye sarılır.

• İkinci tel, kırmızı çizginin üstündeki siyah bölgeye sarılır.

 

Telleri direk direk dolaşarak sarıyoruz ve başladığımız direğe geri dönüyoruz. Uçlarda birkaç santim tel bırakıyoruz ki devreye bağlayabilelim.

 

 

Adım 18 – Tellerin devreye bağlanması ve test

 

İki teli devredeki boş kalan yerlere bağlıyoruz.

Sonra test ediyoruz: Metal bir şeyle (ataç, tornavida, bozuk para…) iki tele aynı anda dokunuyoruz.

 

Eğer her şey doğruysa:

• LED yanar

• Buzzer öter

 

Bahçemiz artık güvende!

 

Her şey nasıl çalışıyor? (Çocuklar için açıklama)

 

• Pil enerji gönderir, ama alarm hemen çalışmaz.

• Transistör küçük bir bekçi gibidir, sinyal bekler.

• Çitteki iki tel birbirine değmez, bu yüzden bekçi sessizdir.

• İki tele aynı anda dokununca, metal onları birleştirir.

• Transistör “biri çite dokundu!” sinyalini alır ve kapıyı açar.

• Enerji LED’e ve buzzer’a gider, ışık yanar, ses çıkar.

Böylece bahçemiz korunmuş olur.